زمانى كه بر انگيزانندهء نيروى خشم پايدار باشد نيروى خشم در جنبش است و حركت دهنده و بيشتر جايى كه سخن چينى مؤثر است در برابر پادشاهان است چون سخن چين مىداند كه آنان قدرت دارند كه اهداف او را تنفيذ كنند . و بر اين باور است كه سلاطين به پذيرش گفتار او نزديكتر از ديگرانند زيرا نيروى شهوت و خشم بر آنان چيره مىباشد ، و دليل نيرومندى خشم و شهوت در آنان اين است كه تمرين كرده و بدان خو گرفته‌اند و دليل اين كه خشم را بيشتر به كار مىگيرند آن است كه قدرت دارند خواسته هاى نفسانى را كه همان ميلها و انتقامهاست اعمال نمايند پس جريان خشم در آنها تندتر مىشود و از همان قدرت ملكه ، رهايى نيروهاى شهوت و خشم بر ايشان حاصل مىشود و بى خبرى از مصلحتهاى كلَّى براى آنان نيز ملكه مىشود ، و به همان دليل بيشتر اوقات سخن چينى در آنان مؤثّر مىافتد مگر كسى كه خداوند به چشم عنايت به دو بنگرد تا خود را به آداب دينى تمرين دهد و با خو گرفتن به فضيلتهاى اخلاقى تربيتش كند و در نتيجه مصلحتهاى كلى و تدبيرهاى اجتماعى را رعايت نمايد . و افسار شهوت و خشم خود را به دست عقل عمليش بسپارد و بدان سو متوجهش كند ، فأولئك ما عليهم من سبيل و قليل ما هم ، پس شهوت را بر آنان راهى نيست ( 1 ) و آنان بسيار اندكند ، شهوت و خشم تنها بر كسانى مسلَّط مىشود كه به مردم ستم مىكنند و بناحق در زمين ستم روا مىدارند ( 2 ) و ظلم آنان سبب خراب شدن زمين مىشود پس كشته ها و نسلها را تباه مىكنند و خدا فساد را دوست ندارد ( 3 ) . پس دانستى كه حسد از بزرگترين وسايل خراب شدن عالم است و بر تو روشن شد كه شخص حسود اگر چه ديگران را به زحمت مىاندازد لكن با آن جنبشهاى روحى و بدنى و پىآمدهاى آن كه نكوهش و مذمّت دنيا و بدبختى كامل عقباست خود را نيز به زحمت مىافكند و نتيجهء آن جمع نشدن آسايش و حسد و ممكن نبودن آن است و اين تحقيقى در مورد اين سالبهء كلَّى امام ( ع ) بود ، و توفيق از خداست .

--> ( 1 ) شورا ( 42 ) آيه 41 . ( 2 ) شورا ( 42 ) آيه 42 . ( 3 ) از آيه 205 سورهء بقره گرفته شده است « و هر گاه پشت كند در زمين براى فساد كردن بكوشد ، و كشت ، نژاد ، را نابود كند و خدا فساد و نابودى را دوست نمىدارد .